न्यूयोर्क । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले “पूरै एउटा सभ्यता समाप्त गरिदिने” चेतावनी दिएसंगै युद्ध थप विनासकारी हुने आकालनकासाथ विश्वभरी चिन्ता छाएको छ । ट्रम्पको यो धम्कीपछि विषेश गरी नेपालीहरुको बाग्लो उपस्थिति रहेको खाडी राष्ट्रहरुमा ठूलो चिन्ता छाएको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पले भने जस्तै सभ्यता समाप्तको लागि इरानको न्यूक्लियर केन्द्रहरुमा आक्रमण भएमा त्यसको असर प्रत्यक्ष रुपमा खाडी राष्ट्रहरुमा पर्नसक्ने सम्भावना छ । राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकी समय अनुसार राती ८ बजेसम्मको समयसीमा तोकेको छ ।
समयसीमा अगाबै अमेरिकाले इरानको मुख्य तेल निर्यात केन्द्रव र सैन्य लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरिरहेको अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यमहरुले जनाएका छन् । अमेरिका र इजरायलले इरानलाई उक्त महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग खोल्न र युद्धविराम सम्झौतामा सहमत गराउन आक्रमणहरू तीव्र पारिरहेको न्यूयोर्क टाइम्सले अमेरिकाको उच्च सरकारी श्रोतलाई उद्धृत गर्दै जनाएको छ ।
मंगलबार सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले यो गम्भीर चेतावनी दिएका थिए, जसबेला मध्यपूर्वभर नयाँ आक्रमणहरूको लहर सुरु भएको थियो। अमेरिकाले तेल निर्यात केन्द्रमा आक्रमण ग¥यो, इजरायल र इरानले नयाँ आक्रमणहरू सुरु गरे, र इजरायली सेनाले इरानीहरूलाई रेलमार्ग प्रयोग नगर्न चेतावनी दियो। बढ्दो उक्साउने धम्कीहरू र तीव्र लडाइँले कूटनीतिक अवस्थालाई अझ कमजोर बनाएको छ, र युद्ध अन्त्य गर्न कुनै स्पष्ट कूटनीतिक प्रगति देखिएको छैन।
“आज राति एउटा सम्पूर्ण सभ्यता नष्ट हुनेछ, फेरि कहिल्यै फर्केर आउने छैन,” अमेरिकी राष्ट्रपतिले लेखेका छन्। उनले थपे, “सायद कुनै क्रान्तिकारी रूपमा राम्रो कुरा हुन सक्छ” जसले आक्रमण रोक्न सक्छ। “आज राति थाहा हुनेछ — विश्वको लामो र जटिल इतिहासका सबैभन्दा महत्वपूर्ण क्षणहरूमध्ये एक।”
ट्रम्पले इरानलाई उक्त जलडमरू खोल्न बेलुका ८ बजे (पूर्वी समय) सम्मको समयसीमा दिएका छन्। उनले सोमबार भनेका थिए कि यदि त्यसो भएन भने देशका सबै पुलहरू “पूर्ण रूपमा ध्वस्त” गरिनेछ र सबै विद्युत् केन्द्रहरू “बन्द” गरिनेछन्। अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार नागरिक पूर्वाधारमा आक्रमण गर्नु युद्ध अपराध मानिन सक्छ। इरानी सेनाका प्रवक्ताले भने यदि नागरिक पूर्वाधारमा आक्रमण गरियो भने इरानले “कडा र व्यापक प्रतिकार” गर्नेछ। न्यूयोर्क टाइम्सले आफ्नो समाचारमा लेखेको छ ।
केही इरानीहरू थप आक्रमणको सम्भावनाका लागि तयारी गरिरहेका छन् भने अन्यले अमेरिकी धम्कीलाई उदासीनता, अवज्ञा र अन्योलको मिश्रणका रूपमा लिएका छन्। तेहरानकी एक बासिन्दा लिलीले भनिन्, “मलाई लाग्छ ट्रम्प धेरै दबाबमा छन् र उनले आफ्नो होस गुमाएका छन्।” उनले सुरक्षा कारणले आफ्नो पूरा नाम प्रयोग नगर्न आग्रह गरिन् र आफू र परिवार शहर छोड्ने योजना नरहेको बताइन्, किनकि जाने ठाउँ छैन।
मंगलबारका आक्रमणहरूले चिन्ता र अनिश्चितता बढाएका छन्। इजरायली सेनाले इरानी सरकारी पूर्वाधारमा हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ। इरानको केन्द्रीय शहरमा रेल पुलमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा तीन जनाको मृत्यु भएको र तीन जना घाइते भएको इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ। देशका अन्य भागहरूमा पनि पुलहरूमा आक्रमण भएको खबर छ।
इरानले अमेरिकासँग गठबन्धन भएका खाडी क्षेत्रका देशहरूमा ऊर्जा संरचनालाई लक्षित गरेको छ। साउदी अरबको रक्षा मन्त्रालयले रोकेको मिसाइलको भग्नावशेष पूर्वी भागका ऊर्जा केन्द्र नजिक खसेको जनाएको छ। युएइले पनि इरानबाट मिसाइल र ड्रोन प्रहार भएको जनाएको छ।
इरान र अमेरिकाबीचको वार्ता पाकिस्तान लगायतका क्षेत्रीय सहयोगीहरूले मध्यस्थता गरेका छन्, जसले ४५ दिने युद्धविराम प्रस्ताव गरेका छन्। सोमबार इरानले पाकिस्तानमार्फत १० बुँदे शान्ति योजना अमेरिकालाई र इजरायललाई दिएको थियो, तर ट्रम्पको समयसीमा अगाडि दुवै पक्षबीचका मुख्य मतभेद समाधान हुने सम्भावना कम देखिएको छ।




प्रतिक्रिया