अहिलेकै अवस्थामा जेनजी विद्रोहको उदेश्य पुरा हुन असम्भवः अध्यक्ष शेर्पा

न्यूयोर्क । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघका अध्यक्ष गेल्जे शेर्पाले अहिलेको अवस्थामा जेन्जी विद्रोहको उदेश्य पुरा हुन नसक्ने बताएका छन् । जेन्जी विद्रोहपछिको वर्तमान सरकारले फागुन २१ गते चुनाब घोषणा गरेको र चुनाब भइहाले पनि पुरानै राज्य प्रणाली र पुरानै दलहरुको मिलिजुली सरकार निर्माण हुने अवस्था रहेकोले जेन्जी विद्रोहको उदेश्य पुरा हुन कठीन रहेको अध्यक्ष शेर्पाले बताए । 
हाल अमेरिका भ्रमणमा रहेका अध्यक्ष शेर्पाले नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ अमेरिका (फिप्ना)ले न्यूयोर्कको ज्याक्सन हाइटमा आयोजना गरेको अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा यस्तो बताएका हुन् ।

देशमा भ्रष्टचार व्यप्त हुनुमा निर्वाचन प्रणाली प्रमुख रहेको उल्लेख गर्दै यो प्रणालीलाई परिवर्तन नगरी गरिएको चुनाबबाट निर्वाण हुने सरकार र मन्त्रीपरिषद्बाट भ्रष्टचार अन्त्य र सुशासन संभव नभएको बताए । अहिले निर्वाचनमा उम्मेद्धार हुन ७÷८ करोड रुपैयाँ नभइ जितिदैन, यति खर्च गरेर साँसद भएपछि मन्त्री नभई चुनाबमा लागेको खर्च उठाउन सकिदैन, त्यसका लागि भ्रष्टचार गर्नै पर्छ, अनि कसरी भ्रष्टचारको अन्त्य हुन्छ कसरी सुशासन आउछ ? अध्यक्ष गेल्जे शेर्पाले भने । प्रत्यक्ष कार्यकारी निर्वाचन प्रणाली नेपालमा उपयुक्त नहुने उल्लेख गर्दै अध्यक्ष शेर्पाले साँसद समानुपातिक प्रणालीबाट चयन हुने र विज्ञलाई मन्त्री बनाइनु पर्ने संबैधानिक व्यवस्था नगरेसम्म नेपाललाई भ्रष्टचारमुक्त र सुशासनयुक्त बनाउन नसकिने शेर्पाले बताए । बालेन र केपी ओली प्रत्यक्ष कार्यकारीको लागि चुनाबमा जाँदा बालेनले जित्न सक्छ तर नानीमैया जस्तो कार्यकारी प्रमुख निर्वाचित भयो भने के गर्ने ? शेर्पाको प्रश्न थियो ।
राजनीतिक प्रणाली फेर्नका लागि निर्वाचनअघि नै सकेको भए यही निर्वाचनबाटै परिवर्तन हुन सकिने अवस्था रहेपनि त्यो अब सम्भव नरहेको र ७६ जनाको बलिदान भएको जेनजी विद्रोहबाट पनि परिवर्तनको अनुभूत हुन नसक्ने देखिएको उनको दुखेसो थियो ।
अध्यक्ष शेर्पाले स्थानीय र राज्य सरकारमा आदिवासी जनजातिको सहभागिता वृद्धि भएको देखिए पनि संघीय संसदमा आदिवासी प्रतिनिधिहरुको संख्या अझै अपेक्षित हुन नसकेको बताए । स्थानीय सरकारहरुमा प्रमुख र उपप्रमुख चुनिएका छन्, प्रदेशमा पनि सरकारको नेतृत्व लिएका छन् तर संघीय संसद र सरकारमा यथोचित प्रतिनिधित्व हुन सकेको छैन, हाम्रो आन्दोलन जारी छ, अध्यक्ष शेर्पाले भने । आदिवासी जनजाति महासंघ सडक आन्दोलनमा नगएपनि नीति निर्माणको क्षेत्रमा आदिवासीमैत्री बनाउन लागिरहेको उनको भनाई थियो । 

जीवनको एक कालखण्डमा आफु पनि  बैदेशिक रोजगारमै रहेको स्मरण गर्दै अध्यक्ष शेर्पाले स्वदेशमा नै केही गर्ने उदेश्यले नेपाल फर्किएको र व्यवसायसंगै समाजसेवामा सक्रिय रहेको बताए । नेपालमा पछिल्लो वर्षहरुमा विकासले गति पाउदै गएको विदेशमा रहेका नेपालीहरुले देशमा लगानी गरी आर्थिक विकासमा सहभागी हुन शेर्पाले आग्रह गरे । देशमा केही हुन्छ भन्ने आशावादीमा छु म चाँही  हामी सबैले सकारात्मक भएर सोच्नुपर्छ, शेर्पाका भनाई थियो । 
अन्तक्रिया कार्यक्रममा सहभागीहरुले नेपालमा आदिवासीका मुद्धाहरुलाई बद्लिदो परिस्थिति अनुरुप शसक्त बनाउन सुझाएका थिए । सो अवसरमा फिप्नाका सभामुख भारती राईले आदिवासी जनजातिको अधिकार प्राप्तिका आन्दोलनमा अमेरिकामा बसोबास गर्ने आदिवासी जनजातिहरु पनि संधै सक्रियताकासाथ सहभागी हुने बताए । यस्तै नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ अन्तराष्ट्रिय समितिका अध्यक्ष मन रानामगरले संविधानले दिएका कतिपय अधिकारहरु पनि गुम्ने अवस्थामा पुगेकाले यस्को संरक्षण गर्न सक्नुपर्ने बताए । आदिवासी जनजाति अगुवा पार्वती थापामगरले आदिवासी जनजाति समुदायको परम्परागत ज्ञान सीपलाई व्यवसायीकरण गर्नेमा महासंघले ध्यान दिइनुपर्ने बताए । 
अन्तरक्रियाका क्रममा फिप्नाका सल्लहाकार डण्डु ढोक्प्याले आदिवासी जनजातिको मुद्धाहरुको बारेमा जेनजीका प्रतिनिधिहरुलाई अवगत गराउनुपर्ने बताएका थिए । यस्तै शेर्पा किदुकका पूर्व अध्यक्ष उर्गेन शेर्पाले महासंघले गर्ने क्रियाकलापहरुलाई आम रुपमा जानकारी गराउन सशक्त संचार प्रणालीको व्यवस्था आवश्यकता औल्याएका थिए । तामाङ सोसाइटी अफ अमेरिकाका पूर्व अध्यक्ष राम पाख्रिनले आदिवासी जनजातिहरुको गीत संगीत, भेष भुषा, बाजागाजा, जस्ता परम्परागत सम्पदाहरुलाई समुदायको पुर्व स्वीकृति बिना अन्य समुदायले प्रयोग गरेमा र व्यवसायिक रुपमा प्रयोग गरेमा विरोध गर्नसक्ने अधिकार संयुक्त राष्ट्रसंघले सुरक्षित गरेकोले सो प्रावधानको व्यवहारिक प्रयोग कसरी गर्न सकिन्छ भन्नेमा महासंघले ध्यान दिनुपर्ने बताए । फिप्नाको अध्यक्ष तोरण गुरुङको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा उपाध्यक्ष पेमा लामा ह्योल्मोले सहभागीलाई स्वागत गरेका थिए भने कार्यक्रम महासचिव दीपक चौधरीले संचालन गरेका थिए ।